Search
  • Jonathan Breedveld

De behandeling van slapeloosheid met Traditionele Chinese geneeskunde

Updated: May 4, 2021



Er zijn maar weinig dingen zo vervelend als niet kunnen slapen. Slaap is iets wat op een natuurlijke manier tot stand komt en elke poging het te forceren werkt meestal averechts.

De voornaamste oorzaak van slapeloosheid lijkt toch piekeren en kwellende gedachtes. In de toneelstukken van Shakespeare krijgen de personages met een onrustige geest slapeloosheid. Omdat de meeste personages gekweld zijn door iets komen In de werken van Shakespeare dan ook veel slapeloze figuren voor.

Slapeloosheid is wel iets waar we allemaal bekend mee zijn. Bij 6,0-8,5% van de bevolking kan zelfs gesproken worden van chronische slapeloosheid. Het zal dan misschien een kleine geruststelling zijn dat als je niet kunt slapen er rond de 1 miljoen Nederlanders zijn die dat ook niet kunnen. Slapeloosheid lijkt met leeftijd enigszins toe te nemen en vrouwen hebben er meer last van dan mannen.

Slapeloosheid is in de huidige tijd wel meer een probleem geworden dan vroeger. Inwoners van middeleeuws Europa schijnen zich geen zorgen te hebben gemaakt toen ze midden in de nacht wakker werden. In die tijd was onderbroken nachtelijke slaap duidelijk een veel voorkomende ervaring; de boosdoeners achter slapeloosheid waren onder meer bedwantsen en vrees voor brandstichting, diefstal en politieke samenzwering. Maar het engst van allemaal waren de duivel en zijn volgelingen. De duivel zelf werd gezien als een slapeloze en vereiste een overeenkomstige waakzaamheid van de kant van christenen. In de veertiende eeuw veroorzaakten openbare klokken en klokken een verhoogde tijdbewustzijn van slapeloosheid.

In het vroege moderne Europa met de opkomst van de handelseconomie ontstonden er nog meer nieuwe vormen van slapeloosheid. Je tijd verspillen werd namelijk een serieuze zonde. Nederlandse calvinisten eisten matiging in zowel slaap als consumptie. Engelse predikers uit de zeventiende eeuw maakten van 'slaap het equivalent van morele wanorde', en uitslapen werd moreel veroordeeld. Traditionele Chinese geneeskunde De traditionele Chinese geneeskunde heeft al duizenden jaren ervaring met de behandeling van slaapproblemen. De oorzaak is uiteindelijk een disharmonie met de natuur. Alle ziektes worden in de Chinese geneeskunde uiteindelijk gezien als een disharmonie met het natuurlijke ritme van de natuur. Alles in de natuur heeft een vast en voorspelbaar ritme en alle dieren en planten leven in harmonie met dit ritme. Ze leven volledig synchroon met de bewegingen van de zon en de aarde. Dag en nacht zijn twee tegenpolen welke ook wel yin en yang genomed. Yin wordt gezien als de nacht en alles wat er bij de nacht hoort. Yin is bijvoorbeeld ook duisternis, vocht en rust. Yang aan de andere kant is alles wat er overdag is: warmte, activiteit en licht. Volgens de Chinese artsen is er bij slaappeloosheid een disharmonie tussen yin en yang. Deze afwisseling van yin en yang gebeurt via een geleidelijk afname en toenane. Om 12 uur bereikt de zon zijn maximum en op dat moment is er een overvloed aan yang op aarde en dus ook in het lichaam. Als vervolgens de zon langzamerhand begint te dalen groeit yin en als het uiteindelijk 12 uur in de avond is, bereikt yin zijn maximum. De duisternis op aarde is de slaap voor de geest en het lichaam.


Slapeloosheid door teveel yang

Als je niet in slaap kunt komen of slecht slaap wordt dit vaak veroorzaakt door een teveel aan yang. Je bent immers te yang (actief) om te slapen. Slapeloosheid door tekort aan yin Ook een tekort aan yin, ofwel rust, kan ervoor zorgen dat je niet goed slaapt. Ook een slaap welke niet diep is kan komen door een tekort aan yin. Yin geeft de diepte aan de slaap. Bij insomnia is het belangrijk dat er gekeken wordt naar wat het echte probleem is met betrekking tot slaap. Je moet weten of er een probleem is met de lengte van de slaap, de diepte of misschien wel met allebei. (Montakab, 2012, p. 14) Yinne en yange qi in het lichaam Volgens de Chinese geneeskunde is er een belangrijke immateriele substantie welke door het lichaam stroomt. Deze substantie wordt qi genoemd en kan in yang en yinne qi worden verdeeld. De yange energieke qi zorgt ervoor dat iemand wakker wordt en vol energie is. De yinne qi brengt de rust en zorgt voor de slaap. Deze yinne en yange qi stromen via meridianen door het lichaam. Er zijn in het lichaam 12 hoofdmeridianen en 8 extra meridianen waar qi doorheen stroom. Het zijn voornamelijk de extra meridianen die de balans brengen tussen yin en yang.

de extra meridianen (yang/yin qiao mai en de yang/yin wei mai)

De acht extra meridianen spelen een belangrijke rol bij een goede slaap. Yin qiao mai zorgt voor tijd en ritme De yin qiao Mai, welke via de binnenkant van de voet omhoog naar uiteindelijk de binnenhoek van het oog gaat, speelt een belangrijke rol in de slaap. De tijd van de slaap en het ritme wordt gereguleerd door deze extra meridiaan. Yin wei mai zorgt voor diepte en intensiteit De yin wei mai, welke aan de binnenkant van het been omhoog gaat en in de nek eindigt, heeft ook een invloed op de slaap. De yin wei nai bepaald de diepte en intensiteit van slaap.

De yin qiao en yin wei nai zijn in harmonie met de yang qiao- en yang Wei Mai, welke de staat van wakkerheid en activiteit bepalen. Hoe actiever en intenser de activiteit overdag, des te dieper de slaap ´s nachts moet zijn. De hoeveelheid yang overdag wordt via de extra meridianen namelijk gebalanceerd met de hoeveelheid yin ´s nachts. Yang qiao mai teveel en yin qiao mai te weinig

Omdat de extra meridianen het teveel aan yin of yang opslaan is een veel voorkomende oorzaak van insomnia een overschot aan yang in de yang qiao mai en een leegte in de yin qiao mai. Het teveel aan Yang houdt iemand wakker terwijl het tekort aan yin zorgt voor te weinig rust. in Hoofdstuk 80 van de Ling Shu, welke wordt gezien als één van de belangrijkste boeken over Chinese geneeksunde, staat: Als de Wei Qi niet in het Yin kan komen ’s nachts en in het Yang blijft, wordt Yang-Qi vol en de Yang Qiao Mai komt in exces, Yin wordt tekort en de ogen kunnen niet sluiten. (Nghi, Recours Nguyen, & Viet Dzung, 2002, p. 823) Oftewel, als je overdag heel actief bent geweest, en dus heel Yang, zullen deze extra meridianen dit in balans moeten brengen door een diepe yinne slaap. Hoe diep deze slaap is zal ook bepalen hoe lang hij moet zijn. Bij een diepe slaap is namelijk een minder lange periode van slaap nodig.

Wei qi, ying qi en de slaap

Behalve yinne of yange qi zijn er ook twee andere vormen van qi welke belangrijk zijn voor de slaap. Deze twee vormen worden wei qi en ying genoemd. De wei qi is belangrijk voor de weerstand tegen pathogenen en de ying qi behoort tot een zeer voedende vorm van qi. Beide vormen van qi hebben een grote invloed op de slaap.

Wei Qi De opkomende zon en de opkomende yang qi zorgt er ‘s ochtends voor dat de ogen geopend worden. De heldere wei qi stijgt via de yang qiao mai naar een acupunctuur punt in de hoek van het oog (blaas 1).

acupunctuurpunt blaas-1 Vanaf dat punt stroomt de wei qi door alle yange meridianen. Het circuleert daar 25 keer in het yang. Als de zon weer onder gaat en de yang qi uitgeput is keert de wei qi terug. De Franse school van Nguyen Van Nghi stelt voor dat het punt waar de Wei Qi dieper het lichaam in gaat Nier-6 is. (Montakab, 2012).


acupunctuurpunt nier 6 Ying Qi Ook die Ying qi ciculeert in het lichaam. De Ying qi circuleert in de 12 hoofdmeridianen in een 24 uur ritme. Elke twee uur is er een piek in de energie van een specifieke meridiaan. Welke organen corresponderen met welke tijd, kan afgelezen worden van de “orgaanklok”. (Focks, 2008, p. 6)







Acupunctuur voor insomnia

Zoals eerder beschreven is er bij insomnia vaak sprake van een exces in de Yang Qiao Mai en een tekort in de Yin Qiao Mai. Een goede puntcombinatie voor insomnia zijn daarom de acupunctuurpunten Nier-6 en Blaas-62. Deze punten worden gebruikt omdat dit de meesterpunten van respectievelijk de Yin- en Yang Qiao Mai zijn. Deze punten harmoniseren Qi en Bloed in deze meridianen. Deze punten worden eenmaal per dag behandeld. Deze therapie werd toegepast bij 52 patiënten. 28 (57%) werd genezen binnen 45 dagen behandeling. 12 (20%) verbeterde, 7 (17%) had een licht effect en 2 gevallen (6%) reageerde niet op de behandeling. (Chen D. , 2008, p. 101)


acupunctuurpunt blaas-62 Magneetjes inplaats van naalden Dit kan behalve met acupunctuur ook met magneetjes gedaan worden. Plaats een magneet boven op blaas-62 met de magnetisch zuidelijke kant op het punt. Dit kan de yang qi uit de yang qiao mai halen. Om de yin qiao mai te voeden plaats je tegelijkertijd een magneetje op nier-6 met de magnetisch noordelijke kant richting het punt. Plaats deze magneten voor het slapen gaan en laat ze een nacht zitten tot je weer wakker bent. Dit kan elke nacht gedaan worden totdat de slaap zonder magneten mogelijk is. (Schnyer, 1998, p. 117) Du mai 20 en Hart 7

Twee andere punten die gebruikt kunnen worden zijn Du Mai 20 en Hart 7. In een studie met “insomnia-ratten” werd het effect van Du Mai-20 in combinatie met Hart-7 vergeleken met het effect van Du Mai-20 met Milt-6 en een punt dat geen Du Mai-20 was. Du Mai 20 met Hart 7 gaf hierbij het beste resultaat op slaap en de expressie van “circadiaane ritme-genen”. Dit zijn genen die eiwitten produceren die essentieel zijn voor het reguleren van circardiaanse ritmes. (XR, 2017)





acupunctuurpunten Du mai-20 en Hart 7 Extra punten De extra punten Sishencong (EX-HN1) hebben ook een bijzonder goede werking op insomnia.In een studie met witte muizen met insomnia, welke veroorzaakt was door injecties met Cafeïne, werd het effect van Sichencong vergeleken met het acupunctuurpunt Zusanli. Beide punten konden de stikstofoxide-synthaseactiviteit en het Stikstof Monoxidegehalte in het brein verhogen. Sishencong was echter significant beter dan Zusanli. (XY, 2007) Stikstof Monoxide is belangrijk in het lichaam voor een goede gezondheid, het is betrokken Bij NREM slaap en slaap homeostase. Lage niveaus van Stikstof Monoxide zijn geassocieerd met slaapapneu. Bovendien maakt Stikstof Monoxide de bloedvaten wijder en verbeterd het daardoor de bloedsomploop. (Colby, 2015)

extra punten sichencong (EX-HN1) Bibliografie

Chen, D. (2008). The Clinical Application of Double-Point Acupuncture and Moxibustion Therapy. Trafford Publishing.

Colby, M. (2015). 5 Reasons Nitric Oxide is Important. Retrieved from remedyrising.com: http://remedyrising.com/nitric-oxide-is-important/

Focks, C. (2008). Atlas of Acupuncture. Churchill Livingstone Elsevier.

Isabella, N. V. (2004). The 8-Extraordinary Vessels – Jeffrey Yuan’s Class.

Montakab, H. (2012). Acupuncture for Insomnia. Thieme .

Nghi, N. V., Recours Nguyen, C., & Viet Dzung, T. (2002). Huangdi Neijing Lingshu. Jung Tao School of Classical Chinese Medicine – 2002.

XR, W. (2017). Effect of Acupuncture Stimulation of Different Acupoint Combinations on Sleep and Expression of Circadian Clock and Bmal 1 Genes in Hypothalamus of Insomnia Rats. Retrieved from ncbi.nlm.nih.gov: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29105472

XY, G. (2007). Effects of acupuncture at “Sishencong” (EX-HN 1) on physiological functions in the sleep disorder model mouse. Retrieved from ncbi.nlm.nih.gov: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17926623


144 views0 comments

Recent Posts

See All